بت شكني ابراهيم زمان

چهارم آبان سالروز سخنراني پرشور و بيداركنندهِ امام خميني رحمت ا…عليه در مخالفت با تصويب قانون مصونيت امريكائيان در ايران(كاپيتولاسيون) است كه به عنوان يكي از عوامل مهم بيداري ملّت ايران و پيروزي انقلاب اسلامي در ايران، بايد هميشه در يادها زنده بماند. امام راحل رحمت ا…عليه در اين سخنراني كوبنده كه در اوج قدرت شاه، سلطهِ امريكا بر ايران و حاكميت خفقان بر كشور ايراد شد، ضمن به هيچ شمردن قدرت اهريمني شاه و ساواك و فراخواندن علماء دين و مردم ايران به مقابله با اين خيانت ؛ اولاً تمامي خطوط قرمز رژيم شاه و در را‡س آن حفظ حرمت امريكا و رژيم صهيونيستي را درهم كوبيدند و ثانياً با شكست جو خفقاني حاكم بر كشور و بازگرداندن اعتماد به نفس مردم در مقابله با وطن فروشي هاي شاه و عواملش، زمينه را براي استمرار و اوج گيري نهضت ضد استعماري و ضداستبدادي ملّت ايران فراهم كردند.
‌كاپيتولاسيون يا مصونيت اتباع خارجي در يك كشور، از معاهدات ننگيني است كه معمولا كشورهاي قدرتمند بر كشورهاي ضعيف تحميل مي كنند تا براي انجام هر اقدامي در كشور تحت سلطه، آزادي عمل داشته باشند. اين قانون اول بار و به صورت رسمي به هنگام انعقاد معاهده ذلّت بار تركمان چاي از طرف روسيه تزاري در سال ۱۲۰۲ شمسي، بر ايران تحميل شد و پس از آن و به استناد همين معاهده، ابتدا انگليس و امريكا و سپس فرانسه آلمان، اسپانيا، اتريش، ايتاليا، آرژانتين دانمارك، بلژيك، مكزيك، سوئد، سويس، هلند و … توانستند اين معادهِ خفّت بار را بر ايران تحميل كرده و به مدت ۱۰۰ سال، كشور ما را ميدان تاخت و تاز خود قرار دهند. ‌معاهدهِ كاپيتولاسيون با روسيه توسط حكومت جديد اين كشور، در سال ۱۲۹۷ ملغي شد و پس از آن بتدريج ايران از انجام اين معاهده با ديگر كشورهاي استعماري شانه خالي كرد، امّا در سال ۱۳۴۰، زماني كه امريكائيان براي تحكيم سلطه خود بر خاورميانه، ايران را پايگاهي مناسب تشخيص داده و به اعزام انبوه اتباع خود به ايران پرداختند براي بدست آوردن آزادي عمل بي قيد و شرط، به فكر احياي قانون كاپيتولاسيون در ايران افتادند، قانوني كه ايران را به مستعمره رسمي امريكا تبديل مي كرد. به دستور امريكا و تأييد شاه، حسنعلي منصور نخست وزير وقت لايحه مصونيت امريكائيان را دزدانه به مجلس برد و در ۲۱ مهر ماه ۱۳۴۳ به تصويب نهائي رسانيد. امّا امام رحمت ا… عليه بلافاصله از اين خيانت آگاه شده و در ۴ آبان ماه ۱۳۴۳ نطق تاريخي خود را برعليه اين قانون ايراد كردند. اگر چه رژيم شاه ۹ روز بعد ايشان را دستگير و به تركيه تبعيد نمود و گمان كرد كه با اين كار خطر را از خود و اربابانش دور كرده است اما اين سخنراني با برافرختن آتش خشم مردم ايران، ابتدا نابودي حسنعلي منصور و سپس فروپاشي نظام شاهنشاهي و قطع سلطهِ بيگانگان را رقم زد.
موسوي زاده