قوّهِ قضائيّه؛ جايگاه و كاستي هايش!

هفتهِ اول تيرماه كه به هفتم تير، سالروز حادثهِ حزب جمهوري اسلامي در سرچشمهِ تهران، منتهي مي شود، بمنظور گراميداشت شهيد آيت ا…بهشتي، بنيانگذار قوّهِ قضائيهِ جمهوري اسلامي ايران، هفتهِ قوّهِ قضائيه ناميده شده است تا در اين هفته مردم با اين قوّه و وظايف آن و نقشي كه به عنوان يكي از مؤثّرترين نهاد كشور بر عهده دارد بيشتر آشنا شوند.

اقامهِ قسط و عدل مهمترين انگيزهِ ملّت ايران در پيروي از رهبر كبير انقلاب و تاسيس جمهوري اسلامي ايران بوده است. لذا قوّهِ قضائيه به عنوان مسئول اصلي تحقّق اين آرمان، از اين نظر مهمترين نهاد كشور بحساب مي آيد و  تدوين كنندگان قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران نيز بهمين علّت جايگاهي بسيار ارجمند و دور از دسترس هر صاحب نفوذ، براي آن تدارك ديده اند؛ رئيس قوه قضاييه را كه بايد مجتهدي جامع الشّرايط و آگاه و عادل بوده و از اختيارات قانوني وسيعي براي انجام وظايف مهم خود برخوردار باشد،  رهبري برمي گزيند و قضات نيز در اين قوّه از استقلال كامل برخوردارند. نگاهي به اصل ۱۵۶ قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران كه وظايف و اختيارات قوّهِ قضائيه و استقلال آن را بيان كرده  نيز به‌خوبي اهميت اين نهاد را نشان مي‌دهد.  بنابراين قوه قضائيه در جمهوري اسلامي ايران از چنان استقلال و اقتدار منحصربه‌فردي در بين ساير قوا برخوردار است كه هيچ مانعي براي انجام وظايف بسيار مهم خود پيش رو ندارد و با بهره‌گيري از قوانين حيات‌بخش و عدالت‌گستر اسلامي بايد به‌خوبي بتواند از عهده تحقق مهمترين آرمان انقلاب اسلامي يعني گسترش عدالت برآيد. تداركي چنين عظيم براي قوّهِ قضاييه بدين منظور است تا با استقلال و اقتدار، مهمترين آرمان ملّت ايران را محقق سازد، پناهگاه ستمديدگان باشد، در قضاوت بي طرفي كامل را رعايت كند، توصيه پذير نباشد، در دادخواهي‌ها دقت و سرعت داشته باشد، قاصرين را معلم و راهنما باشد، و متجاوزان و حق ستيزان را سركوب نمايد.  ‌

امّا ارزيابي قوّهِ قضائيه و نظرسنجي درمورد عملكرد آن نشان مي‌دهد كه عليرغم دستاوردهاي درخشاني كه در اجراي احكام اسلامي و توسعه عدالت و امنيت داشته تا كنون نتوانسته است به نقطه مطلوب و تأمين انتظارات ملّت انقلابي ايران دست يابد و بدين منظور بايد كمبودهاي خود در بخش نيروي انساني را به وسيله نيروهاي متدين و آگاه به مباني قضاوت اسلامي تامين كند، در تكميل، شفاف سازي و به‌روز‌رساني قوانين موجود بكوشد، از فناوري‌هاي روز جهت تسريع و دقت در رسيدگي به دادخواهي‌ها بيشتر بهره گيرد و با توجه به شأن و جايگاه والا و حساس خود، همانطور كه مقام معظم رهبري فرموده اند: <حتي از يك تخلف قضايي نيز نبايد چشم پوشي كند.> و لذا بايد نسبت به تخلفات داخلي با حساسيت بيشتر و قاطعيتي عبرت آموز برخورد كند تا هم اعتماد مردم به اين قوّه افزايش يابد و هم جايگاه حساس قضا، كه پناهگاه مردم است، از مظان هر اتهامي مصون بماند. انشاءا… .

 

موسوی زاده