نخلستانها را دريابيم!

بنا به آمار سازمانهاي مربوطه در استان خوزستان ۴۲ هزار نخلستان وجود دارد كه در آنها بيشترين رطب و خرماي كشور توليد مي شودد، از ۱۵۰ هزار تن رطب و خرماي توليد شده در خوزستان حدود ۹۰ هزار تن در شهرستان آبادان توليد مي شود، شهري كه نخلستانهاي آن در بحران اخير شوري آب و نيز از مدتها پيشتر از آن، از آب شيرين محروم بوده اند و شوري آب ابتدا خشكي و ريزش برگها را موجب شد و در نهايت با خشك كردن ريشه نخيلات در يكي از پر رونق ترين مناطق كشاورزي كشور، خسارات جبران ناپذيري ببار آورد.

در بررسي علل شوري آب رودخانه هاي اروند و بهمنشير، كه در طول قرنها تغذيه كنندهِ اصلي نخيلات آبادان بوده اند از پيشروي آب شور دريا به اين دو رودخانه و تأخير در اجراي برنامه هاي حبس و حفظ آب شيرين به عنوان يكي از عوامل غلبهِ آب شور دريا ياد مي شود كه اگرچه ظاهراً توجيهي قابل قبول است ليكن علّت اصلي را بايد در انتقال بيرويهِ آب از سرشاخه هاي كارون و زدن سدهاي متعدّد برروي اين ردخانه دانست كه بدون توجّه به مصالح ملّي و در نظر گرفتن نياز كشاورزان پائين دست صورت گرفته و با كاهش آبدهي و سلب قدرت پالايندگي اين رودخانهِ بزرگ، به غلبهِ پسابها و آلودگيها در بالا دست و افزايش نفوذ آب شور دريا در پائين دست آن منجر شده و ضمن به خطر افتادن سلامتي مردم ‌و باير شده هزاران هكتار از زمينهاي كشاورزي بسيار مرغوب و توقف طرحهاي ‌توسعه كشاورزي استان ، ميليونها انساني را كه قرنها است زندگيشان به كارون گره ‌خورده است با گرفتاريهاي معيشتي روبرو كرده است .‌

اگرچه با باز كردن سدها و رها سازي ميليونها مترمكعب آب شيرين پشت سدها به رودخانهِ كارون اكنون بنظر مي رسد كه از گسترش خسارت به نخلستانها كاسته شده و با تكميل سدهائي كه بمظور جلوگيري از نفوذ آب دريا به رودخانه هاي تغذيه كننده نخلستانها احداث مي شوند از نفوذ آب شور دريا نيز جلوگيري خواهد شد، ليكن لازم است اكنون كه نظرات عالمانه درخسارتبار بودن طرحهاي ۶۰ سالهِ انتقال منطقه اي آب عملاً به اثبات رسيده، شوراي عالي آب كشور و وزارت نيرو و نيز لجوجان مراكز تصميم سازي مديريت آب كشور، براي هميشه از طرحهاي فاقد توجيه و خسارت بار انتقال آب از سرشاخه هاي كارون دست بردارند و ضمن رعايت حقوق مردمي كه قرنها است معيشت آنان به اين رودخانه وابسته است، مانع نابودي نخلستانها و فعاليتهاي نخلداري شوند، فعاليتي كه يكي از پررونق ترين بخشهاي كشاورزي مناطق جنوبي ايران است و علاوه بر تأمين زندگي صدها هزار نفر از نخلداران و خانوادهاي آنان و رفع نياز كشور، بخش عمده اي از صادرات غيرنفتي كشور را تشكيل مي دهد.   ‌

 

موسوی زاده