انتخاب رشته تحصیلی دانشگاهی؛ سرنوشت ساز ولی پرابهام

بنا به اطلاع سازمان سنجش آموزش کشور، دفترچه راهنمای انتخاب رشته های تحصیلی آزمون سراسری سال ۹۷ از روز گذشته بر روی پایگاه اطلاع رسانی این سازمان قرار گرفته و از میان ۱ میلیون و ۱۲ هزار نفر شرکت کننده در آزمون، داوطبان گروه‌های آزمایشی علوم ریاضی و فنی، علوم تجربی، علوم انسانی، هنر و یا زبانهای خارجی كه مجاز به انتخاب رشته شده‌اند از امروز می توانند نسبت به انتخاب رشته یا رشته های مورد علاقه خود در روزهای ۱۵ تا ۲۰ مرداد اقدام کنند. 

اعلام نتایج کنکور دانشگاهها و دعوت از داوطلبان مجاز به انتخاب رشته، رویداد مهمی است که بسیاری از خانواده های ایرانی را بخود مشغول می کند و اگرچه تلاش می شود تا با راهنمائیهای مختلف داوطلبان در انتخاب رشته یاری شوند، امّا با توجّه به عدم وجود نظام برنامه ریزی کلان نیروی انسانی برای تأمین نیازهای کشور، بسیاری از جوانان و خانواده های آنان در انتخاب رشته تحصیلی و برنامه ریزی برای آینده کماکان به سردرگمی دچارند.
هم اکنون صدها مؤسسه آموزش عالی با میلیونها دانشجو در مقاطع کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری در کشور مشغول فعّالیت هستند که حدود نیمی از این دانشجویان در رشته های گوناگون به تحصیل اشتغال دارند امّا به جرأت می توان گفت بخش عمده ای از این افراد بدلیل عدم اطلاع صحیح از نیاز بازار کار، تصویر روشنی از کاربرد تخصّص و جایگاه شغلی خود در آینده کشور ندارند. تأسفبارتر آنکه این مراکز آموزشی که وطیفه مهارت آموزی به دانشجویان را به عهده دارند به دلیل ساختار تقلیدی و عدم وجود هدفگذاری مشخّص، اکثر فارغ التحصیلان را بدون کسب مهارت به بازار کار می فرستند و بهمین جهت نیز این افرد غالباً در دستیابی به شغل و رفع نیاز بازار کار ناموفقند که این موضوع را اظهارات گلایه آمیز بسیاری از کارفرمایانِ جذب کننده فارغ التحصیلان دانشگاهی نیز تأیید می کند، کارفرمایانی که مجبورند با صرف وقت و هزینه های سرسام آور کارآموزی و کارورزی، فارغ التحصیلان را پس از استخدام، مهارت بیاموزند و طبعاً این هزینه ها را در محاسبه قیمت تمام شده نیز منظور کنند.
از آنجا که هم سردرگمی جوانان و خانواده ها در انتخاب رشته تحصیلی و ناتوانی آنان در درک صحیح شرایط آتی بازار کار و هم عدم موفقیت دانشگاهها در انجام وظیفه ی مهم مهارت آموزی و تربیت نیروی انسانی متخصّص مورد نیاز، به عدم وجود برنامه کلان تربیت نیروی انسانی کشور و گسترش بیرویه و غالباً سیاستبازانه ی مراکز آموزش عالی مربوط می شود، لذا ضرورت دارد که تمام دستگاههائی که بهر شکلی با تربیت، جذب و بکارگیری فارغ التحصیلان دانشگاهی مرتبطند، با کمک یکدیگر خلأ زیانبار برنامه ریزی نیروی انسانی مورد نیاز کشور را برطرف سازند و تنها به رشته هائی اجازۀ فعالیت و جذب دانشجو دهند که بتوانند حقیقتاً جوابگوی نیاز فعلی و آتی بازار کار کشور باشند. 

 

موسوی زاده