سوانح و حوادث اوّلين عامل مرگ و مير

نظر به اهميت موضوع حوادث و سوانح و با توجه به خسارات جاني و مالي سرسام آوري كه از اين طريق بركشور تحميل مي شود، از ۱۳ تا ۱۹ مرداد به نام هفته اطلاع رساني و پيشگيري از حوادث و سوانح نامگذاري شده است تا ضمن بالابردن آگاهي‌هاي مردم، توانمند سازي و مشاركت آنان نيز در اين موضوع مورد توجّه قرار گيرد. ‌

اگرچه حوادث و سوانح از قديم الايّام يكي از عوامل تهديد كنندهِ زنگي انسانها بوده اند، ليكن تا پيش از انقلاب صنعتي و رشد علمي جوامع  بيماريهاي واگير بزرگترين عامل مرگ و مير انسانها را تشكيل مي داده اند. امّا با پيشرفت‌هاي علمي خصوصاً در بخش بهداشت و درمان و بالا رفتن اميد به زندگي و توفيق بشر در جلوگيري از شيوع بيماريهاي واگير، مرگ و مير ناشي از حوادث و سوانحي كه عمدتاً ناشي از سبك زندگي جديد بود، به عامل اصلي مرگ و مير انسانها خصوصاً كودكان و نيروي فعّال جامعه تبديل شده كه خسارات سرسام آوري بر جوامع تحميل مي كند. در حال حاضر ۹ درصد مرگ و مير در جهان براثر حوادث و سوانح است، يعني حدود ۵ ميليون نفر از مردم جهان بر اثر وقايع غيرمنتظره اي كه بوسيلهِ عوامل خارجي بوجود مي آيند جان خود را از دست مي دهند.

در كشور ما نيز اولين علّت مرگ و مير در گروههاي سني زير ۴۰ سال؛ يعني گروه هاي فعّال و آينده ساز كشور و دومين علّت مرگ و مير در همهِ گروههاي سني، حوادث و سوانح خانگي، ناشي از كار، حوادث رانندگي و مانند آن  است و بعلّت اين حوادث ساليانه هزاران نفر كشته، دهها هزار نفر مجروح و ميلياردها تومان به اقتصاد كشور زيان وارد مي شود، زياني كه بعضاً به هيچ وجه قابل جبران نيست.   ‌

در بروز حادثه يا واقعهِ غيرمنتظره اي كه بوسيله عوامل خارجي بوجود مي آيد سه عامل مؤثّر است كه عبارتند از؛ عامل ايجاد حادثه، فرد حادثه ديده و محيطي كه حادثه در آن رخ مي دهد.

عامل ايجاد حادثه ممكن است فيزيكي باشد مانند ضربه، وسيله نقليه، گرما و مانند آن و يا غيرفيزيكي باشد مانند مواد شيميائي، داروها و سمها. در مورد ميزبان يا كسي كه حادثه بر او وارد مي شود نيز آنچه مؤثّر است سن و جنس و شغل و سواد و محل سكونت و سبك زندگي او است. و بالاخره محيط حادثه مي تواند خانه، مدرسه كارخانه، كارگاه، زمين كشاورزي و مانند آن باشد.

شناخت اين سه عامل، دريافت هشدارها و آموزشهاي لازم و رعايت همگاني مسائل ايمني خواهد توانست از بروز اين حوادث و وارد آوردن خسارات سنگين و جبران ناپذير ناشي از آن بكاهد و اين رسالتي است كه خانواده ها، نهادهاي آموزشي و كارگزاران مربوطه در نظام حكومتي به عهده دارند. ‌

موسوي زاده​