سالمندان؛ گنجینه های ارزشمند جامعه!

روند رو به رشد جمعیت سالمندان در جهان و مسائل و مشکلات آنان، توجّه اکثر کشورهای جهان را بخود جلب کرده و هر یک از کشورها را برای مواجه شدن با این مسأله به وضع قوانین و مقرّرات خاص واداشته است.  سازمان ملل متحد در سال ۱۹۸۲ شورای جهانی سالمندی را تشکیل داد و در همان سال طرحی را برای تعیین یک روز جهانی برای سالمندان ارائه داد تا اینکه در سال ۱۹۹۰ این شورا اول اکتبر یعنی ۹ مهر ماه را روز جهانی سالمندان تعیین کرد تا دولتها، مسألۀ مهم سالمندی را به عنوان یکی از دغدغه های پیش روی جوامع بشری در دستورکار خود قرار دهند و از عوارض زیانبخش بی توجّهی به این مسأله در امان بمانند.

اگرچه در تعریف و جایگاه سالمندی و سالمندان ابهامات فراوان وجود دارد، امّا به واقع دوره سالمندی هم مانند کودکی و جوانی، یکی از مراحل چرخه عمر است که با وجود کاهش قوای جسمانی، در صورتی که براساس یک برنامه ریزی صحیح طی شود، می تواند به یکی از پربارترین مراحل زندگی انسانها تبدیل گردد. با احتساب سن ۶۵ سالگي به بالا به عنوان دوران سالمندي، در حال حاضر حدود به ۲۰ درصد جمعيت جهان را سالمندان تشكيل مي دهند، كساني كه عمري طولاني در خدمت گذرانده اند و دين بزرگي براجتماع خود دارند و هم اكنون نيز با كوله باري از تجربه و علم و دورانديشي قادرند نقشي برجسته در انتقال تجارب خود به جوانان و بالا بردن بهره وري نيروهاي فعال داشته باشند.
در كشور ما نيز با بالا رفتن سطح خدمات بهداشتي و ارتقاء سلامت، طی ۳۰ سال گذشته شاخص امید زندگی نزدیک به ۲۰ سال افزایش یافته و با روند رو به افزایش جمعیت سالخورده، در حال حاضر حدود ۱۰ درصد جمعیت کشور را سالمندان تشکیل می دهند و پیش بینی می شود که در ۳۵ سال آینده سالمندان ۲۶ درصد جمعیّت کشور را تشکیل دهند. از طرفي با نزديكتر شدن موج رشد جمعيت دهه ۶۰ به مرزهاي سالمندي، ضرورت تعريفي روشن از سالمندي و سالمندان و تعيين جايگاه اين مسئله به ويژه در برنامه ريزي هاي اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي و يافتن راههاي مؤثّر براي بهره گيري بيشتر از اين گنجينه هاي گرانبهاي انساني بيش از پيش احساس مي شود. بايد با بازگشت به هويت اسلامي خويش و براساس آموزه هاي الهي اين دين آسماني به مقوله سالمندان نگريسته شود و با طرد الگوهاي برگرفته از فرهنگ فاقد عاطفه انساني غرب، خانواده ها با مشاركت جدّي و همه جانبۀ دولت، تامين نيازها و حفظ شئون سالمندان را در اولويت قرار دهند.سالمندان به عنوان شهروندان ارشد بايد مورد تكريم قرار گيرند و براي بهره مندي از تجارب ارزشمند آنان برنامه ريزي شود، تا هم جامعه از وجود پر بركت آنان منتفع گردد و هم اين چهره هاي خدمتگذار از احساس بيهودگي و افسردگي در امان بمانند. اين بهترين راه قدرشناسي از زحمات آنان است كه تقويت روحيه اميد به آينده را در جوانان و فعالان امروز نیز به دنبال خواهد داشت.

موسوی زاده