در نشست بحران خشكسالي و كمبود آب در خوزستان مطرح شد: نمي توان كشت برنج را در خوزستان منع كرد اما در اصفهان مجاز باشد

  نور خوزستان: معاون مطالعات پايه و طرح هاي جامع آب سازمان آب و برق خوزستان در نشست خبري "بحران خشكسالي و كمبود آب در خوزستان"  گفت: پيش از اين نگراني‌ها در خصوص بحران خشكسالي در استان پيش بيني و اعلام شده بود اما در حال حاضر نيز علي رغم بارندگي هاي اخير، شاهد يكي از نادرترين دوره هاي كم آبي در استان خوزستان هستيم.

وي با بيان اينكه استان خوزستان در وضعيت بسيار خطرناك كم آبي در ۵۰ سال گذشته قرار دارد، بيان كرد: آخرين خشكسالي استان مربوط با كاهش ۴۰ درصدي بارندگي مربوط به سال ۸۶ است و امسال با كاهش ۵۰ درصدي بارندگي مواجه هستيم.

حسوني زاده خاطر نشان كرد: متاسفانه اين وضعيت در استان هاي لرستان، چهار محال و بختياري، مركزي، و كهگيلويه و بويراحمد كه بالا دست خوزستان قرار داشته و بخشي از آب استان را تأمين مي كنند با كاهش ۶۰ درصدي بارندگي مواجه هستند.

معاون مطالعات پايه و طرح هاي جامع آب سازمان آب و برق خوزستان، اظهار كرد: طي ده سال گذشته، هرسال با كاهش بارندگي مواجه بوديم به همين دليل آورد رودخانه ها و منابع آبي استان نيز با كاهش قابل توجهي مواجه شده اند.

حسوني زاده بيان كرد: كاهش بارندگي تأثير مستقيمي بر روي شرايط اقلمي دارد؛ متوسط افزايش دما در جهان به دليل تغيير اقليم ۱ درجه است كه اين رقم در استان خوزستان ۲ درجه سانتي گراد مي باشد و به تبع اين افزايش دما، شاهد افزايش مصرف آب هستيم.

وي با بيان اينكه اقدامات توسعه اي، ميزان مصرف آب بويژه در حوزه كشاورزي نيازمند بازنگري هستند، گفت: ۸۵ درصد آب مصرفي در حوزه كشاورزي است و در بحران كم آبي موجود، وزارت نيرو و سازمان آب و برق به تنهايي امكان مديريت شرايط را ندارند و علاوه بر فرهنگ سازي تمامي سازمان ها و دستگاه هاي مرتبط با اين موضوع دست به دست هم دهند تا بتوانيم اين بحران را به درستي مديريت كرد.

حسوني زاده با تأكيد بر نحوه مديريت مصرف صحيح منابع آبي اظهار كرد: اولويت بندي مصرف آب بايد مورد توجه قرار گيرد. شفاف سازي آمار و اطلاعات و بخش انظباطي رعايت اولويت بندي ها وظيفه وزارت نيرو و سازمان آب و برق است اما در برنامه ريزي مصرف، همه دستگاه هاي مصرف كننده از جمله سازمان جهاد كشاورزي، بهداشت و درمان و محيط زيست بايد همكاري لازم را داشته باشند تا بتوان از اين بحران گذر كرد.

معاون مطالعات پايه و طرح هاي جامع آب سازمان آب و برق خوزستان، بيان كرد: با بارندگي اخير ميزان منابع آبي استان به ۱۴۷ ميلي متر رسيده است اين در حالي است كه بايد بر اساس ميانگين نرمال سالانه اين رقم به ۲۹۱ ميلي متر رسيده باشد.

حسوني زاده با بيان اينكه سال گذشته منابع آبي استان به ۲۰۳ ميلي متر رسيد، اظهار كرد: ميزان آب وارد شده به مخازن استان خوزستان با كاهش ۶۵ درصدي همراه است. بايد تا امروز ۵/۱۶ ميليارد مترمكعب آب وارد مخازن استان مي شد كه تنها ۶/۵ ميليارد متر مكعب وارد شده است. همچنين تنها ۱۹ درصد معادل ۲ ميليارد و ۶۰۰ ميليون متر مكعب حجم مفيد قابل بهره برداري است.

وي ادامه داد از مهر ماه سال گذشته تا كنون علي رغم همه مشكلات موجود، تلاش شد كشت هاي صورت گرفته دچار مشكل نشوند و وضعيت فعلي كشت مديريت و تأمين آب شود. در اين زمينه نياز آبي حوزه هاي كرخه، دز، كارون و بخش قابل توجهي از حوزه مارون تأمين شد.

معاون مطالعات پايه و طرح هاي جامع آب سازمان آب و برق خوزستان، اظهار كرد: بر اساس پيش بيني هاي صورت گرفته از سوي سازمان هواشناسي، تا خردادماه شاهد وضعيت بسيار خشك هستيم.

حسوني زاده با بيان اينكه ۱۲ ميليارد متر مكعب از مخازن مفيد سدهاي استان خالي است، تصريح كرد: در برنامه ريزي تأمين آب مورد نياز شش ماهه نخست سال آبي، اولويت با تأمين صد درصدي كمي و كيفي آب شرب، كشت هاي دائم همچون باغات، نخيلات، يونجه و صنايع در خدمت آب شرب و توليد مواد غذايي است و مابقي آب با توجه به شرايط براي ديگر مصارف همچون كشاورزي در نظر گرفته مي شود.

وي اظهار كرد: با توجه به شرايط موجود آب مورد نياز بخش كشاورزي با باقي مانده آب، اختلاف بسيار بالايي دارد كه اين موضوع به ستاد خشكسالي استان منتقل شده است. تصميم گيري در خصوص آب باقي مانده با توجه به اولويت بندي سازمان جهاد كشاورزي، اختصاص داده مي شود.

حسوني زاده بيان كرد: تأمين كيفي و كمي آب شرب، كشت‌هاي دائم و صنعت اولوليت هاي سازمان آب و برق هستند و در صورتي كه هركدام از بخش ها بيشتر از سهم درنظر گرفته شده و بصورت غيرمجاز مصرف آب داشته باشند مردم متضرر خواهند شد. در دو هفته گذشته  EC‌آب در آبادان و خرمشهر به دليل رعايت نكردن سهيمه مصرف در بالادست به ۷ هزار ميكروموس رسيد و مشكلاتي را براي مردم اين شهرها بوجود آورد.

معاون مطالعات پايه و طرح هاي جامع آب سازمان آب و برق خوزستان، بيان كرد: اين امر ما را ملزم خواهد كرد با اين موارد برخورد جدي داشته باشيم تا مشكلي براي مردم ايجاد نشود. ما با كاهش منابع آبي مواجه هستيم و بدون شك بايد از برخي خواسته ها عبور كرد تا مردم متضرر نشوند.

وي ادامه داد: طي ۲۰ سال گذشته براي حل مشكلات بيكاري و توليد و ايجاد اشتغال روي منابع آبي و بخش كشاورزي سرمايه گذاري شده است كه اين امر موجب شده ميزان درخواست از اين حوزه ها بيشتر از توان آن ها در اين سال‌ها باشد. در حال حاضر حوزه مارون از ۲۰ ميليارد مترمكعب آب ورودي به ۳ ميليارد متر مكعب رسيده است. علي رغم اخطارهاي داده شده در خصوص كم آبي، امسال ۷۰۰ هزار كشت در حوزه هاي دچار مشكل صورت گرفت اين درحالي است كه اين رغم نسبت به سال گذشته افزايش يافته است.

حسوني زاده در خصوص ممنوعيت كشت برنج عنوان كرد: هدف ما زور گفتن به مردم نيست بلكه معتقد هستيم سازمان جهاد كشاورزي با توجه به شرايط موجود، كشت هاي جايگزين همچون كشت كنجد، كلزا، لوبيا و باقلا را به كشاورزان آموزش دهد.

معاون مطالعات پايه و طرح هاي جامع آب سازمان آب و برق خوزستان، اظهار كرد: بطور حتم ما به دنبال ذخير آب در مخازن نيستيم چون فروش آب به حوزه ها مورد نياز براي حوزه آب و برق درآمدزايي به دنبال خواهد داشت اما شرايط كم آبي باعث شده است كه اولويت براي تأمين كمي و كيفي آب شرب، كشت هاي دائم و صنايع مرتبط با آب باشد.

وي در خصوص اجراي طرح هاي انتقال آب با توجه به شرايط موجود گفت: در اين خصوص سازمان آب و برق وظيفه سازمان آب و برق اطلاع رساني و تحليل در خصوص تأثير منفي انتقال آب بر روي استان است كه در اين خصوص به تمامي مسئولان اطلاع رساني شده است اما تصميم گيري در اين خصوص ملي است و تصميم گيري ملي مديران ملي استان را براي دفاع مي طلبد.

وي ادامه داد: به وزارت نيرو اعلام كرديم كه نمي توان كشت برنج را در استان خوزستان منع كرد اما در استان اصفهان مجاز باشد. نمي توان مجوزهاي غيرمجاز براي مخازن بالادست سدها صادر شود اما خوزستان منع شود. سازمان آب و برق استان بر عليه سازمان هاي بالادست كه نسبت به آلوده كردن آب مخزن مورد استفاده شرب خوزستان اقدام كرده اند اعلام جرم كرده است.

حسوني زاده بيان كرد: از ستاد خشكسالي استان درخواست كرديم تصميم جدي در خصوص كشاورزاني كه تنها منبع درآمد آنها از فروش محصولات كشاورزي است داشته باشند تا دچار مشكل نشوند.

معاون مطالعات پايه و طرح هاي جامع آب سازمان آب و برق خوزستان، در خصوص سد گتوند گفت: كارهاي مطالعاتي از سوي دانشگاه تهران ارائه شده و در اين خصوص سازمان آب و برق خوزستان پيشنهادهايي را داده است. كيفيت آب اين سد مرتب در حال بررسي است و اجازه رهاسازي از محل هايي كه روي شوري آب دارند، داده نمي شود.

همچنين در اين جلسه معاون حفاظت و بهره‌برداري از منابع آب سازمان آب و برق خوزستان با بيان اينكه منابع آبي در سد ها كفاف تامين انرژي مورد نياز برنامه ريزي شده در شرايط عادي را نمي دهد و با كاهش توليد در اين زمينه مواجه خواهيم شد، گفت: در برنامه ريزي هايي كه بايد براي منابع آب وجود داشته باشد، دو اولويت آب مورد نياز جهت شرب و صنعت غير قابل انكار و هميشه در اولويت هستند.‌

مصطفي شبه اظهار كرد: اميدوار بوديم شرايط جوي و بارشي بهتري حادث شود تا بتوانيم در وضعيت و شرايط بهتر تصميمات مردم پسندتري را از حيث تامين نيازهاي آن ها اتخاذ كنيم اما متاسفانه پيش بيني هاي آنطور كه بايد اتفاق نيافتاده و شرايط بدتر شده است.‌

وي افزود: با توجه به اينكه سازمان آب و برق متولي برنامه‌ريزي منابع و مصارف آبي است، تصميم اينكه چه برنامه‌اي در اين زمينه مورد اجرا قرار بگيرد، بر عهده ستاد خشكسالي استان گذاشته شد اما ما نيز بر اساس علم و تجربه اي كه در بحث آب داريم مجبور و مكلف هستيم تا توصيه هاي لازم را ارائه دهيم و بررسي نماييم با منابع موجود چه ميزان برنامه ريزي مي توان انجام داد. معاون حفاظت و بهره‌برداري از منابع آب سازمان آب و برق خوزستان تصريح كرد: اينكه برنامه در نظر گرفته شده چگونه اجرايي شود، مساله اي است كه بايد در ستاد خشكسالي در خصوص آن تصميم گيري شود اما سازمان آب و برق خوزستان نيز بر اساس وظايف خود هشدارهاي لازم را مي دهد.‌

شبه با بيان اينكه خشكسالي كه اكنون شاهد آن هستيم يك خشكسالي بي نظير طي سالهاي گذشته است، عنوان كرد: ذهنتي هايي است كه سازمان آب و برق خوزستان آب دارد اما نمي خواهد اين آب را به كسي بدهد اما بايد گفت كه منابع آبي سازمان آب و برق در حالي مشتريان و مردم را منتفع مي كند خود سازمان آب و برق نيز از قبل اين منابع درآمدهايي كسب مي كند كه از محل آن درآمدها هزينه هايي را براي توسعه و به روز رساني بخش آب انجام مي دهد. وي ادامه داد: اگر سازمان آب و برق آبي داشته باشد، بهتر است كه اين آب را به مصرف برساند تا از قبل آن بتوان برنامه هاي توسعه اي استان را پيش برد و صحبت ها و شبهه هاي مطرح شده در اين خصوص با كار ما در تناقض ذاتي است.‌

معاون حفاظت و بهره‌برداري از منابع آب سازمان آب و برق خوزستان بيان كرد: در برنامه ريزي هايي كه بايد براي منابع آب وجود داشته باشد، دو اولويت آب مورد نياز جهت شرب و صنعت غير قابل انكار و هميشه در اولويت هستند. ‌

شبه با بيان اينكه منابع آبي در سد ها كفاف تامين انرژي مورد نياز برنامه ريزي شده در شرايط عادي را نمي دهد و با كاهش توليد در اين زمينه مواجه خواهيم شد، گفت: اين كاهش توليد رابطه مستقيمي با منابع آبي استان دارد. براي مثال براي نيروگاهي مانند نيروگاه رامين كه براي توليد انرژي از رودخانه استفاده مي كند، تامين آب نيروگاه يك مساله اساسي براي توليد انرژي است و به اين دليل تامين آب صنعت نيز در اولويت ما قرار دارد.

وي اظهار كرد: با توجه به اينكه ۸۵ درصد از منابع آبي استان را بخش كشت محصولات كشاورزي مصرف مي كند  در شرايطي كه وضعيت آبي در استان بحراني است بايد تصميمات جدي در اين خصوص گرفته شود. نكته ديگيري كه بحث برنامه ريزي منابع آب وجود دارد اجرايي كردن آن برنامه ريزي است كه بايد به آن توجه شود.

معاون حفاظت و بهره‌برداري از منابع آب سازمان آب و برق خوزستان عنوان كرد: سيستم سازمان آب و برق خوزستان براي يك شرايط عادي از نظر ساختاري طراحي شده است اما اكنون در شرايط بحراني به سر مي بريم و اگر قرار باشد برنامه اي اجرايي شود نياز است تا همه دستگاه ها با سازمان همكاري لازم را داشته باشند.‌

شبه گفت: در سال جاري در دو حوضه كارون و دز كه از حوزه هاي مهم استان هستند، خشكسالي بسيار شديد و نادر است و شعاع اثرات آن در بحث هاي مختلف به مراتب بسيار مهم از ساير حوضه هاي آبي است. انتهاي برخي از حوضه آبي EC‌آب بين ۶ تا ۷ هزار متغير بوده است و با توجه به وجود حدود ۷۰هزار هكتار كشت هاي دائمي در سطح استان نمي توان آب مورد نياز اين كشت ها را قطع كرد. اين بخش هاي به جز در بحث مشكلات كمي آب با مشكلات كيفي آب نيز رو به رو هستند.‌

وي اظهار كرد: نخيلات شادگان يك آستانه تحملي در مقابل با شوري آب دارند و پس از آن از بين خواهند رفت و در اين زمينه بايد كاري كنيم كه شوري آب از آستانه تحمل نخيلات در استان بالاتر نرود و اين موضوع بايد يكي از پاشنه‌هاي آشيل در برنامه ريزي هايي باشد كه در سال جاري در خصوص منابع آبي اعمال خواهيم كرد.

معاون حفاظت و بهره‌برداري از منابع آب سازمان آب و برق خوزستان با بيان اينكه در حوضه زهره و هنديجان شايد حدود ۱۰سال است كه دچار خشكسالي هستيم، گفت: متاسفانه آنگونه كه بايد به توصيه هاي ما در خصوص سطوح كشت پيشنهادي متناسب با آورد آب و برنامه ريزي هاي كنترل برنامه تامين آب توجه نشده است. در اين حوضه به واسطه وجود سد كوثر كه كاربري آن براي شرب است بايد گفت كه در مقايسه با سال گذشته باتوجه به خشكسالي هاي پيش آمده شاهد كاهش ۱۰۰ ميليون متر مكعبي ذخيره آب هستيم.

شبه بيان كرد: در حوضه مارون در سال گذشته فقط در تابستان ۳۲۰ ميليون متر مكعب مصرف شد تا بتوانيم آب را به نخيلات شادگان برسانيم اما امسال ۱۲۰ ميليون متر مكعب آب فقط در مخزن سد مارون وجود دارد و يكي از دغدغه هاي بزرگ ما در اين فصل جاري تامين آب مورد نياز نخيلات در شادگان است.‌

وي با بيان اينكه پيشنهاد ما براي كشاورزي در حوضه كارون عدم كشت است، گفت: اين مسايل واقعيتي هستند كه وجود دارد و نمي توان اشتغال و معاش مردم را كتمان كرد اما سازمان آب و برق، آب توليد نمي كند بلكه اين سيستم فقط توانايي ذخيره سازي و توزيع آن را به دارد و اينكه آب ايجاد كنيم دست ما نيست. معاون حفاظت و بهره‌برداري از منابع آب سازمان آب و برق خوزستان با بيان اينكه در حوضه كرخه شاهد شرايط مساعد تري نسبت به ساير حوضه ها هستيم گفت: برنامه ريزي هاي لازم براي اين حوضه نيز به ستاد خشكسالي ارائه خواهيم كرد تا در اين خصوص تصميم‌گيري‌ها لازم انجام شود.‌شبه با اشاره به اينكه كشت برنج حدود ۵برابر گندم نياز به آب دارد، گفت: عقل و منطق حكم مي كند تا منابع آبي ما در جايي مصرف شود كه همه مردم از آن منتفع شوند و از آب كمتر بتوانيم توليد بيشتري داشته باشيم.‌وي ادامه داد: اين موضوع كه بخواهيم در سال جاري و در اين فصل برنج كشت كنيم را بايد از مخيله خود دور كنيم. همانطور كه وزارت جهاد كشاورزي اعلام كرده به جز دو استان در كشور، كشت برنج در ساير استان ها ممنوع است، ما نيز به عنوان سازمان آب و برق خوزستان اعلام مي كنيم به هيچ عنوان زير بار كشت برنج نمي رويم.