شفافیت، عاملی اعتماد ساز و توفیق آفرین

با پایان یافتن مهلت دولت برای اجرای ماده ۲۹ قانون برنامه ششم توسعه در مورد شفافسازی دریافتی های مدیران، بار دیگر این مسأله مورد توجّه دستگاههای نظارتی و مردم قرار گرفته و نگرانی در مورد افزایش مفاسد ناشی از عدم شفافیت در اطلاعا اقتصادی را موجب شده است.

داستان شفاف سازی حقوق مدیران اگرچه داستانی قدیمی است، لیکن پس از آنکه با هیچ تدبیری دولتها حاضر به این شفافسازی و اجرای قوانین مصوب در این مورد و توجّه به سندهای بالا دستی همچون قوانین توسعه و سیاستهای کلی اقتصادی نشدند، با کشف افتضاح حقوقهای نجومی برخی مدیران و افشای دریافتیهای غیرمتعارف آنها، بالاخره نمایندگان مجلس در آبانماه ۱۳۹۵ طرحی تحت عنوان "شفاف سازی حقوق مدیران " به صحن علنی آوردند که بی نتیجه ماند، لذا نمایندگان از فرصت تصویب قانون برنامه ششم توسعه استفاده کرده و ماده ای در آن گنجاندند که براساس آن دولت موظّف گردید در سال اول اجرای قانون، یعنی سال ۹۶، این ماده را اجرا کند و با قرار دادن اطلاعات مربوط به دریافتیهای مدیران در سامانه ای قابل دسترسی، همگان را از وجوه دریافتی مدیران مطلع سازد. امّا این بار نیز اقدام مؤثّری در این ارتباط صورت نگرفت تا آشکار شود که گویا اصولاً عزمی برای اینگونه اقدامات و بطور کلی شفاف سازی در اموری که به مدیران و مسئولان مربوط می شود وجود ندارد و این شائبه بازهم تقویت شود که کارد دستۀ خود را نمی برد و چون مخاطب اینگونه قوانین مدیرانی هستند که سالیان درازی است که قدرت را دودستی قبضه کرده و حاضر به هیچگونه پاسخگوئی و شفاف سازی نیستند، مردم نباید رسیدگی به اموال و دارائیهای مدیران و شفاف سازی برداشت آنها از بیت المال و مانند آن را انتظار بکشند.

اینهمه در حالی است که هیچ سیاست اقتصادی بدون شفافیت توفیق نخواهد داشت و عدم آگاهی دقیق در این مورد، برای تصمیم سازان و تصمیم گیران اقتصادی موجب سردرگمی و اشتباه در برنامه ریزی  و برای مردم موجب سوء تفاهم و سوء ظن نسبت به مجریان امور و نابودی سرمایه های اجتماعی و اعتماد عمومی می گردد و این یک اصل کلی است که تنها در مورد حقوق و یا اموال و دارائیهای مدیران مطرح نیست بلکه به تمام مواردی که به اقتصاد کشور مربوط می شود تسرّی دارد و در پیشگیری از بسیاری از جرائم اقتصادی که اینک گریبان جامعه را گرفته مؤثّر است، چرا که فی المثل وقتی مدیری بداند که دریافتیهای او به اطلاع مردم رسیده و بوسیلۀ چشم بیدار جامعه یعنی رسانه های متعهّد مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرد دیگر جرأت نخواهد کرد که مانند مدیران افشا شده نجومی بگیر با سوءاستفاده از ضعف قوانین و تفسیر منفعت طلبانه از آنها، علاوه بر حقوق و مزایای گزاف، انواع و اقسام فوق العاده های من درآوردی را برای خود و همدستانش بتراشد و در حالیکه بسیاری از مردم با گرفتارهای معیشتی دست بگریبانند، غارت های میلیونی و میلیاردی از بیت المال داشته باشد. 

موسوي زاده