طرحي براي تبديل تهديد به فرصت در صنعت نيشكر

از شركت توسعه نيشكر و صنايع جانبي خبرهاي خوشي مي رسد كه اگر درست باشد و عملي گردد ضمن اينكه تحوّلي بزرگ را در اين صنعت و صنايع مشابه موجب مي شود، مي تواند به عنوان الگوئي براي تبديل تهديد به فرصت، سرمشق بسياري از كارآفرينان و توليد كنندگان باشد.

مدير عامل جديد اين شركت اخيراً تعدادي از مقامات استان و خبرنگاران را به ديدن طرح آزمايشي استفاده از زهاب نيشكر براي كشت محصولات كشاورزي، گسترش صنعت شيلات و آبزي پروري، تثبيت هزاران هكتار از كانونهاي محلّي ايجاد گرد و غبار و مانند آن دعوت كرده است، طرحي كه اگر عملياتي شود مي تواند يكي از مشكلات بظاهر لاينحل استان، يعني مشكل زهاب نيشكر را حل كند و زمينهِ ساز اشتغال بسياري از بيكاران استان باشد.

مطالعهِ تناسب اقليمي و آب و هوائي استان خوزستان براي كشت نيشكر ظاهراً در سالهاي آخر دههِ سي انجام گرفت و معلوم شد كه خوزستان بر روي كمربند نيشكر زمين قرار دارد و يكي از بهترين نقاط جهان براي كشت نيشكر و صنايع وابسته به آن است. در اوايل دههِ چهل كارخانه نيشكر هفت تپه و كاغذ سازي مجاور آن راه اندازي شد و سالها بعد كشت و صنعت كارون شوشتر با ۴۵ هزار سطح زير كشت تأسيس شد تا ضمن استحصال نيشكر ۱۴ صنعت وابسته به آن نيز راه اندازي شود، امّا با گذشت نيم قرن از اجراي اولين طرح نيشكري در خوزستان و تأسيس مجتمع‌هاي مشابه ديگري در شعيبهِ شوشتر و طرحهاي ۷ گانهِ جنوب اهواز هنوز هم در غالب اين طرحها اكثر صنايع وابسته به نيشكر همچون كاغذسازي، توليد نئوپان و ام. دي. اف، الكل سازي، خوراك دام و مانند آن كه ارزش افزوده بالائي داشته و كمكي بزرگ به خودكفائي كشورند راه اندازي نشده و در حالي كه كشور به اين توليدات شديداً نياز دارد و بابت واردات آن ارقام سرسام آوري ارز از كشور خارج مي شود، مواد اوليهِ اين توليدات كه بخش عمدهِ آن باگاس يا تفالهِ نيشكر است بايد با هزينه زياد از محيط كارخانه توليد شكر خارج و سوزانيده شود.  ‌

بدليل مصرف بالاي آب در كشت نيشكر، زهاب اين مزارع با رها شدن در رودخانه كارون و دز موجب بالارفتن شوري آب اين رودخانه ها و لطمه زدن به كشاورزي نقاط پائين دست است.

اين مشكل كه سالها گريبانگير استان بوده با بي اعتنائي مسئولين اين صنعت و كجدار و مريز مقامات استان همچون استخواني لاي زخم ادامه داشته امّا اينك بنظر مي رسد كه سپردن مديريت يكي از اين مجموعه ها به نيروئي متخصّص و دلسوز و بومي، كارساز شده و احتمالاً محصول اين جوانگرائي و شايسته سالاري نه تنها بتواند يكي از تهديدهاي استان يعني زهاب نيشكر را دفع كند بلكه آن را به فرصتي براي كسب منافع بي‌شمار براي استان و كشور تبديل سازد.

 

 

موسوي زاده